Stadsmuseum Vollenhove

Stadsmuseum Vollenhove

Werkgroep Agrarisch Erfgoed

Startpagina Boerderijen Zoekresultaat

Zoekresultaat:    Leeuwte 43   (in veld: Adres)     

Aantal gevonden objecten : 1   (uit: 12)


Uitgebreid zoeken

Klik op object voor vergroting en meer informatie

1. Recordnummer: 0003  
[Erve] Op den Hoek; Middachten
Leeuwte 43 -- Sint Jansklooster          
Deze boerderij staat op de hoek van de Leeuwte en de Duinweg [beide heel oude wegen]. De oudste delen van Erve ‘Op den Hoek’, onder andere de voorgevel, dateren uit 1680. Het was oorspronkelijk een middenlangsdeelboerderij met de deeldeuren aan de wegzijde en het voorhuis uitkijkend op het Leeuwterveld. De boerderij werd later ook wel ‘Middachten’ genoemd, naar de adellijke eigenaren van de hoeve in de periode eind 18de tot midden 19de eeuw [o.a. Jonkheer Reint Wolter van Middachten tot Vrieswijck en Old Hagensdorp].
Deze boerderij komt in veel historische boeken voor als hét voorbeeld van de overgang van het oude hallehuis met middenlangsdeel en schuurdeuren [‘baanders’] in de achtergevel, naar het dwarsdeeltype met de deuren in de zijgevel. Veelal liet men bij deze overgang de oude achterdeuren vervallen, zodat men daar stalruimte kon maken, maar bij deze boerderij bleven ze zitten, zodat een uniek overgangstype ontstond met zowel baanders aan de achterzijde als aan de zijkant (zie foto 6).
Begin 19de eeuw bouwde men een zijschuur aan de boerderij om plaats te creëren voor een rosmolen voor het karnen van boter, meer hooiopslag en extra stalruimte voor de groeiende veestapel. In die tijd werd ook de oude potstal vervangen door een grupstal in de zijbeuk en op de vroegere middenlangsdeel kwam een hooitas. Naast de achterdeuren waren een paardenstal aan de ene en varkenshokken aan de nadere kant. In het voorhuis was links een kelder met daarboven een opkamer, in het midden de pronkkamer met schouw, en rechts bedsteden die te bereiken waren vanuit een afgescheiden stuk van de deel: de woonkeuken. Verder waren daar de put en spoelplaats en plek om te karnen (zie foto 3).

In 1843 erfde Maria Amtoinette van Middachten de boerderij die ze in 1846 verkocht aan Evert Willemszn Lok, getrouwd met Geertjen Klasen de Jonge, met daarbij bouwland, boomgaard en een bosje hakhout op de Leeuwterkampen, moestuin, boomgaard en weiland op de Leeuwter Voorslagen, diverse weilanden in het Leeuwterveld en hooilanden buitendijks en in de Heven.
In 1871 bouwde Evert een stenen voorhuis voor de zijschuur, om meer woonruimte te creëren voor zijn gehuwde kinderen. Hierdoor ontstond de volgende situatie ontstond [zie foto 4: de oude boerderij bovenaan horizontaal, de aangebouwde schuur: vertikaal, en het nieuwe woonhuis linksonder].

Toen Evert Lok in 1877 overleed, erfden zoon Klaas Evertszn Lok en diens vrouw jentje Lucassen Apperlo de oude boerderij: ‘het oude huis zoals dat vroeger door erflater werd bewoond en gebruikt’. Maar ‘het voor enige jaren bijgebouwde nieuwe gedeelte’ met ‘de dwarsbalken’ [de zijschuur] ging naar dochter Jantje Lok en haar echtgenoot Siemen van der Linde.

In 1905 namen Klaas zoon Evert Lok en diens vrouw Femmigje Bergkamp de boerderij over. In 1911 werd een deel van de zijschuur afgebroken, waarschijnlijk omdat er minder ruimte nodig was voor de karnmolen nu de melkfabriek het boter maken had overgenomen van de boerin en het opkomende inkuilen en krachtvoer leidde tot minder hooiopslag. De twee boerderijen stonden nu los naast elkaar [zie foto 5, zie ook Leeuwte 45]. In de oostelijke zijgevel van de oude boerderij werden nu baanderdeuren geplaatst waar eerst de doorgang naar de zijschuur was, waardoor de volgende situatie ontstond [zie foto 6].

In 1932 werd de boerderij verbouwd waarschijnlijk om deze geschikt te maken voor dubbele bewoning: eerst voor Klaas en zijn ouders, en vanaf 1956 woonde Klaas in het achterhuis en jongere broer Evert in het voorhuis. Wellicht dat de boerderij sindsdien niet meer in agrarisch gebruik was.

In 1962 werd de boerderij verkocht aan Stichting Beheer Landbouwgronden die deze doorgaf aan Vereniging Natuurmonumenten
De oude boerderij ‘Op den Hoek’ kwam in 1966 op de rijksmonumentenlijst.

In 1978 werd de -toen zeer vervallen- boerderij verkocht aan architect Zwiers. Die liet, na nauwkeurige documentatie, de boerderij geheel afbreken en vervolgens weer in de originele staat opbouwen, maar van binnen nu van alle comfort voorzien, met behoud van de originele structuur en oude elementen.
In 1981 wordt de gerestaureerde boerderij doorverkocht aan Willem Zalsman en Aafje Bijl, die op hun beurt de boerderij in 1987 overdoen aan Joep en Henny Nankman.
 

Laatste wijziging binnen getoonde objecten: 27 april 2022